Z ostatniej chwili

Jak przygotowujemy się do zmian klimatu?

2025-01-30 10:24:04 informacje
img

W Urzędzie Miasta odbył się  28 stycznia briefing prasowy poświęcony wpływowi zmian klimatu na rolnictwo w województwie śląskim, szczególnie w subregionie północnym – informuje Biuro Prasowe Urzędu Miasta.

Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli władz samorządowych, ekspertów oraz media. Spotkania takie jak to, odbywają się we wszystkich subregionach, stanowiąc część prac nad Regionalnym Planem Adaptacji (RPA) dla Województwa Śląskiego.

Subregion północny, w tym jego stolica, Częstochowa, charakteryzuje się specyficznymi wyzwaniami klimatycznymi. Wynikają one z takich zjawisk, jak intensywne deszcze, gradobicia, przymrozki oraz ekstremalne temperatury, negatywnie wpływając na sektor rolnictwa, który – mimo uprzemysłowienia województwa – odgrywa ważną rolę w gospodarce regionu. Jak wynika z danych, w 2020 r. użytki rolne w subregionie obejmowały ponad 24,5 tys. ha, a produkcja roślinna opierała się głównie na uprawie zbóż, warzyw i owoców, które są szczególnie wrażliwe na ekstrema pogodowe.

Zmiany klimatu wymagają od nas przemyślanych i długofalowych działań, szczególnie w sektorze rolnictwa, niezwykle wrażliwym na ekstremalne zjawiska pogodowe. Jak wynika z danych, ponad 70% strat odnotowanych w naszym kraju w rolnictwie w okresie 2017–2019 stanowiły straty spowodowane suszą. Regionalny Plan Adaptacji to narzędzie, które pozwoli nam nie tylko łagodzić skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, ale również budować długoterminową odporność całego regionu. Subregion północny, w tym Częstochowa, ma ogromny potencjał, aby stać się wzorem w zakresie innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań – powiedział Grzegorz Boski, wicemarszałek województwa śląskiego.

W subregionie północnym występuje głównie druga (powiat częstochowski i miasto Częstochowa) i trzecia (powiat kłobucki) klasa zagrożenia suszą rolniczą (PPSS).
Oprócz wyzwań w rolnictwie, zmiany klimatu mają również wpływ na przestrzeń miejską i jakość życia mieszkańców. Częstochowa, dostrzegając znaczenie zieleni miejskiej, konsekwentnie wdraża projekty mające przeciwdziałać skutkom zmian klimatu. Jest to istotne, ponieważ właściwie zaprojektowana błękitno-zielona infrastruktura odgrywa kluczową rolę w retencji wody i obniżaniu temperatury w mieście.

Zieleń miejska to coś więcej niż ozdoba miasta – to naturalny mechanizm chroniący nas przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych. Drzewa i tereny zieleni nie tylko poprawiają mikroklimat w różnych miejscach miasta, ale również wspierają retencję wody oraz minimalizują skutki takich zjawisk jak fale upałów czy intensywne opady. Nasze działania skupiają się nie tylko na inwestowaniu w nowe nasadzenia i infrastrukturę retencyjną, ale także na edukacji mieszkańców. Chcemy, aby Częstochowa była miastem, które skutecznie łączy troskę o środowisko z poprawą jakości życia tutejszej społeczności – powiedział Krzysztof Matyjaszczyk, prezydent Częstochowy.

* Strategia adaptacyjna – kluczowe kierunki działań
Eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego, którzy opracowują dokument, przedstawili diagnozę sytuacji w subregionie północnym oraz propozycje działań adaptacyjnych, które obejmują  m.in. rozwój rolnictwa ekologicznego (obecnie subregion północny ma 23 gospodarstwa ekologiczne) czy poprawę infrastruktury melioracyjnej oraz efektywne zarządzanie zasobami wodnymi, aby zmniejszyć skutki suszy i zapewnić wodę w okresach wegetacyjnych.

– Kluczowym elementem Regionalnego Planu Adaptacji jest kompleksowa analiza ryzyka klimatycznego. W subregionie północnym problemami są zarówno niedobór wody, jak i zagrożenie erozją gleb, które wymagają odpowiednich działań zaradczych. Dzięki unijnym i krajowym funduszom możliwe jest wsparcie innowacyjnych rozwiązań, takich jak systemy retencyjne, ogrody deszczowe czy zrównoważone praktyki upraw – skomentowała dr Agnieszka Kuśmierz z IOŚ-PIB, kierująca procesem opracowania RPA dla województwa śląskiego.

Rolnictwo jest jednym z najbardziej wrażliwych na zmiany klimatu sektorów, dlatego jego rozwój powinien zmierzać w kierunku modelu bardziej zrównoważonego i odpornego na zmiany klimatu. Umożliwi to ograniczenie strat w tej newralgicznej gałęzi gospodarki.
– Produkcja podstawowa, czyli rolnicza, odpowiada za ok. 15% strat żywności w całym łańcuchu żywnościowym, co w skali kraju wynosi ponad 720 tys. ton. Głównym źródłem strat jest sektor owocowo-warzywny, który generuje ponad 64% wszystkich strat w rolnictwie, oraz sektor zbożowy odpowiedzialny za niemal 30%, a więc sektory rolnictwa szczególnie podatne na warunki atmosferyczne. Zwiększenie bezpieczeństwa sektora spożywczego poprzez odpowiednią adaptację do zmian klimatu przyczyni się do efektywnego zarządzania zasobami w całym łańcuchu dostaw żywności. Dzięki takim działaniom możliwe będzie zwiększenie wydajności sektora rolniczego, jednocześnie minimalizując jego negatywny wpływ na środowisko i dbając o bezpieczeństwo żywnościowe – dodała Sylwia Łaba, ekspertka IOŚ-PIB.

W ramach Regionalnego Planu Adaptacji (RPA) dla województwa śląskiego uwzględnione zostaną kluczowe działania, które pomogą regionowi dostosować się do zmieniających się warunków klimatycznych. Celem jest nie tylko adaptacja do nowych realiów, ale także zminimalizowanie negatywnych skutków zmian klimatu i budowanie odporności regionu na przyszłe wyzwania.
Inicjatywa utworzenia RPA wpisuje się w szerszy kontekst unijnych celów klimatycznych i jest finansowana m.in. ze środków programu LIFE Unii Europejskiej, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz budżetu województwa śląskiego.
Dzięki wdrażaniu Regionalnego Planu Adaptacji, Częstochowa i inne miasta regionu mają szansę stać się liderami transformacji poszczególnych sektorów w Polsce i Europie.
Województwo śląskie chce zarówno inicjować współpracę, jak i wspierać samorządy lokalne w ich wysiłkach, przyczyniając się do lepszego dostosowania się całego regionu do zmian klimatu, a przez to do lepszej jakość życia mieszkańców, co jest priorytetem dla zarządu województwa.

Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego opracowuje Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu, w którym przeprowadzona będzie diagnoza dotycząca skutków zmian klimatu dla województwa. Jest to pierwsze opracowanie tego typu na poziomie regionalnym w Polsce. Częstochowa swój Miejski Plan Adaptacyjny przyjęła uchwałą w 2019 r. Jego pełna ewaluacja zostanie przeprowadzona po 2030 r. 

Zgodnie z założeniami gotowy dokument RPA ma zostać opracowany do września 2025 r.
W ramach jego opracowania Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego uruchomi proces szerokiej partycypacji społecznej, który będzie miał włączyć jak największą liczbę interesariuszy, instytucji oraz grup społecznych. Działania te będą realizowane m.in. poprzez warsztaty oraz spotkania prowadzone w formie stacjonarnej we wszystkich czterech subregionach województwa, a także m.in. spotkania on-line czy ankietyzację.

Fot. Biuro Prasowe Urzędu Miasta

Page generated in 0.0165 seconds.