Spotkanie Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności

Uroczyste spotkanie Dam i Kawalerów Krzyża Wolności  i Solidarności odbędzie się w Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II (ul. Jagiellońska 67/71) we wtorek 10 marca. Jest organizowane przez Oddział IPN w Katowicach oraz Region Częstochowski NSZZ „Solidarność” w 45. rocznicę podpisania porozumień strajkowych oraz rejestracji NSZZ „Solidarność”. 

Do udziału w uroczystości są zaproszeni przede wszystkim związkowcy NSZZ „Solidarność” oraz dawni opozycjoniści, odznaczeni przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Wolności i Solidarności. Wyjątkowy charakter jubileuszu podkreśli Honorowy Patronat Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz obecność zastępcy prezesa IPN, dr. Mateusza Szpytmy. 

Wydarzeniu będzie towarzyszyć koncert Mateusza Nagórskiego „Jacek Kaczmarski o wolności”, a także wręczenie odznaczeń, dwie tematyczne wystawy oraz wykład na temat powstania NSZZ „Solidarność” w województwie częstochowskim.

Inauguracja obchodów 45. rocznicy rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” odbyła się  18 listopada 2025 r. w Teatrze Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie. Spotkanie w Częstochowie to kolejna okazja do zgromadzenia Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności z województwa śląskiego.

Podczas uroczystości pięciu działaczy opozycji: Leszek Borowiecki, Andrzej Margasiński, Michał Mecych, Bogusław Niklas i Andrzej Perliński zostanie odznaczonych Krzyżami Wolności i Solidarności. W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odznaczenia wręczy zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 r. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Źródłem uchwalenia Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.

Program spotkania:

• 17.00 – Otwarcie spotkania
• 17.20 – Ceremonia wręczenia Krzyża Wolności i Solidarności
• 17.40 – Wystąpienia organizatorów
• 18.10 – Wykład dr. hab. Adama Dziuby, pracownika Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach pt. „Od solidarności do »Solidarności«, czyli Polaków drogi do wolności”
• 18.20 – Koncert Mateusza Nagórskiego „Jacek Kaczmarski o wolności”
• 19.00 – Poczęstunek

Wydarzenia towarzyszące:

• Wystawa elementarna pt. „Stan wojenny" przygotowana przez Oddział IPN w Katowicach i Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu z Wujka w 2021 r.
• Ekspozycja plenerowa wystawy pt. „Tu rodziła się Solidarność" przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej w 2020 r.
• Sprzedaż publikacji Instytutu Pamięci Narodowej