Stabilna perspektywa ratingów finansowych miasta

Agencja Fitch potwierdziła międzynarodowe długoterminowe ratingi finansowe Miasta Częstochowy dla zadłużenia w walucie krajowej i obcej na poziomie BBB z perspektywą stabilną – informuje Biuro Prasowe Urzędu Miasta. 

Ta ocena odzwierciedla oczekiwania Agencji, że profil finansowy Miasta pozostanie zgodny z ratingami w latach 2026-2030. Fitch przewiduje stopniowo poprawianie się wyników operacyjnych, zakładając jednocześnie konieczność wzrostu wskaźnika zadłużenia w związku z wydatkami inwestycyjnymi. Biorąc pod uwagę obowiązkowe wydatki miasta, m.in. w sferze oświaty, inaczej nie da się sfinansować planowanych inwestycji, w tym koniecznych wkładów własnych do projektów współfinansowanych obecnie ze środków unijnych. Analitycy obserwują jednak umiarkowany, ale stabilizujący wpływ ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (JST) – obowiązującej od 2025 r. – na planowanie budżetu.

Fitch ocenia Samodzielny Profil Kredytowy Częstochowy na „bbb”, co odzwierciedla połączenie „średniego” profilu ryzyka i profilu finansowego „a”. Pozycjonowanie Profilu Kredytowego uwzględnia porównanie Częstochowy z grupą miast w tej samej kategorii (miasta na prawach powiatu).

W ocenie agencji ratingowej można oczekiwać umiarkowanego wzrostu dochodów Częstochowy na poziomie średnio 2-3% rocznie (w latach 2026-2030), przy założeniu dalszego wzrostu PKB kraju. Podatki dochodowe od osób fizycznych (PIT) i prawnych są największym źródłem dochodów Miasta (43% dochodów ogółem w 2025 r.) z prognozowanym wzrostem do 48% w 2030 r.  Są one umiarkowanie podatne na zmiany wynikające z przebiegu cyklu gospodarczego. 

Budżet Częstochowy podlega zasadom zbilansowanego budżetu. Obowiązkowe zadania pochłaniają 70%-90% wydatków ogółem. Prognozowany wzrost dochodów, niższa inflacja i stopy procentowe powinny umożliwić miastu przywrócenie pewnej elastyczności wydatków, podobnie jak w większości JST w Polsce.
Miasto wykorzystywało swoją elastyczność w latach 2022-2024 do cięcia wydatków, w następstwie niższych dochodów z PIT i presji kosztowej. Władze miasta kontynuują dążenie do optymalizacji kosztów, zwłaszcza w związku z presją wydatkową w oświacie (41% wydatków ogółem w 2025 r.), która obciąża wydatki bieżące w największym stopniu. Wydatki majątkowe (inwestycyjne) są w pewnym stopniu elastyczne i mogą być etapowane lub odkładane w czasie, ale w większości – z racji ich współfinansowanie z bezzwrotnych dotacji – ich elastyczność spada po uzyskaniu finansowania.

Samorządy w Polsce są zobligowane dostosować obsługę zadłużenia do swojej nadwyżki operacyjnej i utrzymywać równomiernie rozłożony harmonogram spłat. Zadłużenie Częstochowy wynosiło 1 mld 36 mln zł na koniec 2025 r. (przy 965 mln zł na koniec 2024 r.) i jest wyłącznie w polskich złotych, eliminując ryzyko walutowe. Harmonogram spłat jest równomierny, z ostateczną datą zapadalności w 2045 r. Fitch przewiduje dla miasta stabilny wskaźnik spłaty zadłużenia (na poziomie około 11x) w scenariuszu ratingowym do 2030 r.

Zadłużenie spółek komunalnych stanowi – w ocenie agencji – niewielkie ryzyko dla Miasta i stopniowo się zmniejsza. Wyjątkiem jest Miejski Szpital Zespolony, który wymaga ciągłego wsparcia ze strony budżetu, m.in. w związku z generowaną corocznie stratą.

Rating finansowy to niezależna ocena wiarygodności finansowej i kredytowej miasta, która jest ważną wskazówką dla instytucji finansowych, grup kapitałowych oraz inwestorów. Systematyczne poddawanie się pod ocenę agencji ratingowej świadczy o racjonalnym podejściu do prowadzenia gospodarki budżetowej przez władze i służby finansowe miasta.

Stan finansów miasta jest dzięki temu oceniany i monitorowany nie tylko poprzez instytucje sprawujące nadzór nad samorządami, ale także poprzez niezależną agencję.  

Ostatni raport dotyczący ratingu Częstochowy dostępny jest na stronie Fitch.

Fot. Łukasz Kolewiński /Urząd Miasta Częstochowy